Blog

Wolwêze; welzijn op z’n Fries

2021-02-15T10:10:00Z

Het levendige Sint Nyk in opmars naar een Bloeizone Fryslân.

Op de eerste donderdag van september is het een drukte van jewelste in de straten van Sint Nyk, tientallen prachtige praalwagens trekken door het dorp in de gemeente De Fryske Marren. De allegorische optocht; het hoogtepunt van het jaar. Buurten, scholen, verenigingen en individuele deelnemers werken intensief samen en strijden om de eer van de mooiste wagen. Naast dat het evenement zorgt voor veel saamhorigheid onder de inwoners, is het ook een toeristische trekpleister en trekt het jaarlijks zo’n 15.000 bezoekers.

Een rijke cultuur
De activiteiten in Sint Nyk, zoals de allegorische optocht maar ook de survival, de TOP1000, de kerstwandeling, de jaarmarkt/oldtimershow, en ga zo maar door, dragen in sterke mate bij aan het karakter van het dorp. Naast de culturele activiteiten kent Sint Nyk ook een levendig verenigingsleven.
Voor de beeldvorming; het dorp, gelegen nabij het Tjeukemeer heeft ruim 3.000 inwoners, kent twee basisscholen een peuterspeelzaal, een kinderdagverblijf, een buitenschoolse opvang en diverse erkende leerbedrijven. Het dorp heeft een grote verscheidenheid aan verenigingen op het gebied van sport, muziek en cultuur, maar ook vele verenigingen/stichtingen die zich inzetten voor jongeren, voor ouderen en ondernemers.

Plaatselijk belang
Een cruciale rol in dit geheel speelt Plaatselijk Belang, zij hebben de taak om de koers naar 2025 uit te zetten en om de leefbaarheid en bedrijvigheid in Sint Nyk te continueren en te verbeteren. Zij vinden het belangrijk dat er geen “ad-hoc-beleid” ontstaat. Binnen deze visie speelt gezondheid een belangrijke rol. Precies daar ligt de opgave voor Wolwêze. Zij versterkt en verbind de onderlinge initiatieven zodat wordt bijgedragen aan een gezonde leefomgeving. Dit doen zij door actief afstemming te zoeken met álle lopende initiatieven.
Gezondheid staat hierbij voorop. Er zijn veel bestaande initiatieven, deze met elkaar verbinden is ons doel” zegt Willy. ‘En waar behoefte aan blijkt, dat pakken we op”. Dit is nu precies de kracht van de Fryske Mienskip. Om zo samen te zorgen voor Bloeizone Fryslân, een regio waar inwoners meer dan gemiddeld in een goede gezondheid en welzijn oud worden.
Een ‘Bloeizone is een gebied met veel groen, betrokkenheid bij elkaar en een plek waar je lekker kunt bewegen en ontspannen. Waar je makkelijk ergens kunt komen, op de fiets of gebracht door een goede buur. Ook kan je er gezond eten en financieel goed rondkomen. Het doel is om in meer regio’s in Fryslân zo’n ‘Bloeizone’ te laten ontkiemen en groeien. Sint Nyk is hiervoor het uitgelezen dorp.

Verbinden wat er is
In een periode waarin het beroep op zelfredzaamheid groter wordt en de overheid zich steeds verder terug trekt, is de samenwerking van de groep van actieve Sint Nyksters de oplossing. Aan tafel zitten buurtwerker Tanja, Thea namens zorggroep Hof en Hiem/Doniahiem en voorzitter ondernemersvereniging St Nyk , Willy uit het bestuur van Plaatselijk Belang en Trijn, bestuurder van Maeykehiem. Enthousiast vertellen zij over de (online) aftrap van Wolwêze op 22 oktober jl. waarbij wethouders, dorpen coördinatoren, actieve jeugdverenigingen, huisartsen en praktijkondersteuners aanwezig waren.
‘We werken aan de hand van drie thema’s: voeding, beweging, en werk” vertelt Trijn. Als bestuurder van Maeykehiem heeft zij ‘koken zonder pakjes’ geopperd als onderdeel van een gezonde leefstijl na het sluiten van de centrale keuken van de zorginstelling. Op deze manier wordt er én vers gekookt en worden inwoners actief betrokken bij de bereiding van de maatlijden. Een win-win situatie én geheel volgens een van de Bloeizone principes; directe betrokkenheid bij wat je eet.
De subgroepen hebben één hoofddoel: verbinden wat er is. Zo is een webpagina met duidelijke informatie in de maak, gekoppeld aan de Facebookpagina en wordt er gewerkt aan de onderlinge vindbaarheid en herkenbaarheid van de werkgroepen. De werkgroep ‘voeding’ is al van start, wekelijks worden gezonde recepten gedeeld op de Facebookpagina van Wolwêze.
Zo zijn de eerste concrete stappen gezet. De opmars naar een Bloeizone is gestart!

Meer informatie over Sint Nyk?
Ga naar de website van de Plaatselijk Belang, de Sint Nykster, de Facebookpagina, of naar de website over de allegorische optochten.

Yn ‘e bloei

2021-01-23T13:07:00Z

t wie ôfrûne moandei ‘Blue Monday’. In term dy’t út Amearika oerwaaid is en, sa’t de ferhalen gean, in tûke marketingtruc wie om minsken in reis boeke te litten op de meast deprimearjende dei fan it jier. Ik hie neat mei dizze term, mar ik moat sizze dat Blue Monday foar my yn dit koroanajier wol mear lading krigen hat. En dan net foar mysels: ik mei my lokkich priizgje mei dizze moaie baan as deputearre fan en foar Fryslân. Wurk dat gewoan trochgiet. Mar der binne genôch minsken dy’t harren wurk troch dizze krisis tydlik of hielendal njonken harren del lizze moatte. Of harren famylje net sjen kinne of misse moatte. Yn dizze koroanatiid is Blue Monday aktuëler as ea.

It is dan ek wichtich dat we by sûp en sturt bliuwe. Fisyk én mei de geast. Dêrom waard ôfrûne moandei omdoopt ta ‘Bloei Monday’. In inisjatyf fan Bloeizone Fryslân út, basearre op de wrâldwide Blue Zone gedachte. Wêrby’t safolle as mooglik lokale mienskippen wurkje oan de optimale mjuks tusken ûnder oare aktyf ûntspanne, sûn iten, grien om ús hinne en goed wenjen. De provinsje presintearre ôfrûne jier in ûntwikkelplan, makke troch Healty Aging Network Noord Nederland, om op in grut tal plakken yn de provinsje hjirmei yn ‘e slach te gean. Foar mear tips hjiroer en om yn de kunde te kommen mei mear minsken dy’t dit in nijsgjirrige libbenswize fine, dan binne jo hjir op it goede plak. Lit jo ynspirearje, sadat jo takom jier yn ‘e bloei steane op Blue Monday.

Deputearre Douwe Hoogland

Samen op weg naar een gezonde toekomst!

2021-01-15T10:57:00Z

Het ontstaan van Bloeizone Fryslân (via de initiatiefgroep Bloeizone)
Op het eerste oog gaat het ons voor de wind. De economie draait op volle toeren. We hebben meer vrije tijd en worden ouder dan ooit. Desalniettemin moeten we ons zorgen maken over ons welzijn. En vooral over dat van de komende generatie. Denk maar aan:

• welvaartsziekten als obesitas en diabetes
• de toename van stress en burn-out
• stijgende ziekte- en zorgkosten
• bevolkingsgroepen die aantoonbaar korter leven
• de toename van eenzaamheid
• het verlies aan groen en biodiversiteit
• bedreiging van klimaat en stikstof
• de afname van bodemvruchtbaarheid
• de afname van voedselveiligheid

In 1990 was één op de drie volwassen te zwaar, in 2019 was dat bijna één op de twee (48,9%) en is de voornaamste lichaamsgroei niet meer die in lichaamslengte, maar groei in gewicht.
Tussen 2007 en 2017 stegen de werkelijke zorgkosten tot een kleine 100 miljard, waarbij de individuele kosten stegen van ! 4000,- pp naar ! 5700,- pp. De totale kosten t.g.v. werk gerelateerd verzuim steeg tot bijna 9 miljard en het percentage werknemers met burn-out klachten steeg van 11,3 naar 16,1 %.
Als we doorgaan op deze weg, wordt de komende generatie voor het eerst niet ouder dan de huidige.

New Blue Zone
Om dit soort opgaven het hoofd te bieden, moet er iets gebeuren. We moeten zelf het heft in handen nemen en een gezonde toekomst vormgeven. Dat kan als we samen oplossingen bedenken, initiatief nemen, duurzame verbeterin- gen in gang zetten. Dan creëren we, stap voor stap, onze eigen New Blue Zone. Geen kopie van de bestaande Blue Zones op aarde waar mensen aantoonbaar langer en gezonder leven, maar één die aansluit bij onze cultuur, natuur en ook technologische mogelijkheden.

Hoe?
Deze New Blue Zone (of Bloeizone) beweging begint van onderop. In eigen huis, straat, wijk en dorp. Op de plek waar buurt- en dorpsgenoten elkaar ontmoeten en inspireren. Het trefpunt waar het welzijn van een ieder, en wat daar voor nodig is, wordt gestimuleerd. Een locatie, reëel of virtueel, waar we kennis en ervaring uitwisselen. Waar de mienskip centraal staat en waar ieders welzijn vorm krijgt rond thema’s als:

• een perspectiefrijke toekomst
• samen in beweging
• gezond eten en gezond leven
• open staan voor anderen, verbonden met elkaar
• amplitie (talentontwikkeling en werkgeluk)
• maatwerk in gezondheid
• just-in-time interventies tot grotere vitaliteit

We willen uiteraard vooruitgang boeken. De komende drie jaar. Maar de blik richten we vooral op de komende twintig jaar. Om inzicht te krijgen in de vooruitgang die we boeken, gaan we meten. Om te weten en bij te (kunnen) sturen. Zo kunnen we het welzijn in Fryslân en wellicht heel Noord-Nederland verbeteren. Of we over twintig jaar langer leven dan nu? We zullen zien, maar dan zijn we in ieder geval gelukkiger. Daar gaan we voor!

Medio 2020 stelde een groep Friese ondernemers een manuscript op als eerste aanzet voor een nieuwe beweging. Download het hele manuscript onderaan deze pagina.

www.samenfitter.nu/.../Manifest_2D00_New_2D00_Blue_2D00_Zone_2D00_Fryslan.pdf

Bloeizone Bakkeveen deel 4: Filmhuis Bakkeveen

2021-01-14T15:11:00Z

In deze serie onderzoek ik hoe Bakkeveen de weg vrijmaakt om de eerste Bloeizone van Friesland te worden. De Bloeizone Fryslân beweging inspireert inwoners van dorpen en steden in Friesland om samen te werken aan geluk en gezondheid. In deel 4 spreek ik Sybrand Bosma, die als organisator betrokken is bij Filmhuis Bakkeveen. Het filmhuis is ontstaan uit enthousiasme en uit een behoefte aan saamhorigheid. Deze twee aspecten zijn ook belangrijk in het creëren van een bloeizone. Ik spreek hem op het terras in zijn tuin.

Hoe is het filmhuis in Bakkeveen opgericht?
Sybrand: “Er was hier een commissie sociaal-cultureel werk, op een gegeven moment lag die een beetje op zijn gat. Er kwamen wat nieuwe mensen in en die wilden het cultureel leven in Bakkeveen weer wat nieuw leven inblazen. En een van de dingen die ze wilden doen, was een filmhuis. Om de saamhorigheid van de mensen in Bakkeveen te vergroten. Toen heb ik gelijk gereageerd: ik doe mee!
In 2017 hebben we een start gemaakt. We hadden hier in de woonkamer al een paar proefvoorstellingen gegeven. Gewoon om eens te kijken, slaat het aan, komen er mensen op af. Er kwamen tussen zo’n 20 tot 25 mensen op af. We hadden mensen uit de buurt en wat vrienden en kennissen uitgenodigd. Heel spannend allemaal, maar dat ging goed en toen zeiden we van; “laten we het gewoon starten!
Er waren een stuk of drie locaties hier in Bakkeveen waarvan we dachten van: die komen wellicht in aanmerking. Je moet lekker kunnen zitten, op een makkelijke stoel met een kussentje erin, apparatuur moet goed wezen, goede beamer, goed geluid, goed scherm. Je moet een glaasje kunnen drinken om in de pauze of na die tijd elkaar te ontmoeten, van gedachten te verwisselen. En toen kwamen we terecht bij Dúndelle, aan de Mjumsterwei. We hebben zelf een groter scherm gekocht.”

Afbeelding 1: Sybrand Bosma in zijn tuin over Filmhuis Bakkeveen

Wie komen er naar het filmhuis?
Sybrand: In het begin kwamen er vooral mensen uit Bakkeveen maar zo langzamerhand zie je ook mensen komen uit omliggende dorpen. Het verspreidt zich een beetje als een olievlek, mensen nemen de kennissen en buren en vrienden mee. Je kunt ook vriend worden van Filmhuis Bakkeveen. We hebben op het ogenblik honderd vrienden. Dat is een goed teken denk ik. En tweehonderd mensen staan op de mailinglijst.
Mensen die nooít ergens anders naartoe gaan, die komen dan hier een keer. Die komen dan toevallig naast iemand te zitten waar ze een leuk gesprek mee hebben. En aan het eind van de avond hoor je: “Wat leuk!”. En niet alleen de film, maar ook het treffen van andere mensen. En we proberen ook zo laagdrempelig mogelijk te zijn. Mensen komen binnen, er ligt een koekje voor hun klaar. Ik open en sluit de avond. In de pauze borrelnootjes of iets dergelijks. Gewoon lekker ongedwongen. Wij lopen als commissie er een beetje tussendoor, hier en daar een praatje maken. Ik vind het prachtig om te doen. Iedereen vindt het leuk om dingen te doen waar hij zelf enthousiast van wordt.

Hoe kies je de films uit?
Sybrand: Om de films te mogen draaien, heb je een licentie nodig. De films zelf kun je vooral krijgen in de bibliotheek, dat is helemaal niet zo moeilijk. Van tevoren moet je je een beetje afvragen van, hoeveel bezoekers krijg je volgend jaar. Je moet natuurlijk wel voor mooie films zorgen. In de Leeuwarder Courant staan altijd recensies en ik ga zelf naar films toe: Noordelijk Filmfestival, filmweekend op Vlieland, en andere filmhuizen. Elke film die wij draaien, bekijk ik. Dus de andere commissieleden die moeten maar afgaan op mijn smaak. Ik mag graag naar films kijken, maar er zijn genoeg films die ik na een kwartier uitzet. Die worden dan ook niet gedraaid bij ons. Ik denk dat ik aardig kan inschatten wat de mensen leuk vinden.

Waarom is dit voor jou belangrijk?
Sybrand: Ik geniet er elke keer van wanneer de zaal vol zit. Je kan het resultaat zien van wat je hebt geproduceerd. Ik baal er een beetje van, wanneer mensen in het begin wel komen maar later afhaken. Wij moeten er dus voor zorgen dat wij goeie films draaien. Na afloop krijgen ze een scheurbriefje en dan kunnen ze de film beoordelen. Dat leveren ze dan in en aan het eind van de avond bekijken wij wat het opgeleverd heeft. Die is tot nu toe heel hoog. Het mooiste vind ik het altijd als we naar de film zitten te kijken en de zakdoekjes tevoorschijn komen. Ik hoor overal gesnotter en dan heb ik een topavond. Of ze lachen mee. Dat je merkt, ze zitten helemaal in de film. Dat ze na afloop zeggen; “Sybrand, we hebben een topavond gehad”.

Heb je verder nog plannen?
Sybrand: Er staat een hoge toren in Bakkeveen, de uitkijktoren. Het mooiste lijkt mij een keer om daarbovenop een film te draaien. Op het hoogste platform. En dan op het platform daaronder een hapje en een drankje halen. En dan een film draaien die gaat over een bergbeklimmer. Zulke films zou ik dan willen draaien, iets wat bij de locatie past. Dus meer films op locatie vertonen. Ook bijvoorbeeld in een stal, een films over een dierenarts of boer. Dit soort dingen kunnen, als je maar enthousiastelingen hebt. En als je er maar zelf achter staat, dan lukt het.

Conclusie
Sybrand Bosma brengt inwoners van Bakkeveen bijeen. Helaas zijn de filmavonden door de covid-19 crisis nu even niet mogelijk. Maar gezien zijn enthousiasme, passie en ideeën, zal hij ook daar wel weer een mogelijkheid in zien. Kortom: door te doen waar je hart een sprongetje van maakt, dat lijkt de manier waarop Bakkeveen een bloeizone aan het worden is.

Meer lezen? Klik hier.

Dit is voorlopig het laatste deel uit de serie ‘Bloeizone Bakkeveen'

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.

Bloeizone Bakkeveen deel 3: Zeewierburgers

2021-01-14T15:01:00Z

In deze serie onderzoek ik hoe Bakkeveen de weg vrijmaakt om de eerste Bloeizone van Friesland te worden. De Bloeizone Fryslân beweging inspireert inwoners van dorpen en steden in Friesland om samen te werken aan geluk en gezondheid. In deel 3 spreek ik Mendelt Tillema, die met zijn zeewierburger nog meer smaak geeft aan het leven in Bakkeveen. Met de Bloeizone werkgroep heeft hij de UmaBurger ontwikkeld.

Waarom zeewierburgers?
Mendelt: Ik ben vanuit mijn studie bij een zeewierboerderij geweest. Wat ik heel gaaf vond, was dat je ontzettend hoogwaardige voeding kan creëren zonder dat je je zoet water of veel land nodig hebt, waar allebei schaars is en steeds schaarser wordt. Ook zijn er geen pesticiden of mest nodig om zeewier te laten groeien. Vanuit dat idee dacht ik; daar zit iets heel erg gaafs in.
Ik vroeg mezelf af: wat is eigenlijk het grootste probleem? Waarom is er een behoefte aan betere voeding? We eten meer bewerkte voeding dan ooit, waardoor we heel energiedicht eten binnenkrijgen met weinig vezels en veel zout. Daar zijn we zo in doorgeslagen dat we ondanks alle medicijnen en ontwikkelingen in de medische wereld toch steeds ongezonder worden.
Alle bovengenoemde invalshoeken die te maken hebben met het voedselvraagstuk hebben Mendelt enthousiast gemaakt om een voedselproduct met zeewier te ontwikkelen.

Hoe ben je de zeewierburger gaan maken?
Mendelt: Vanuit onze interesse zijn we begonnen met een burger hier in het dorp. We wilden de meest verantwoorde burger maken. Een burger is het icoon van het westerse eten. Het is een makkelijk product om mee te beginnen, want iedereen kan het klaarmaken, je eet het makkelijk weg en het is aantrekkelijk genoeg. We zijn begonnen met zeewierbonenburgers. 150 zeewierbonenburgers zijn in het dorp geproefd. Maar die bonen sloegen totaal niet aan. De meest voorkomende reactie was: waar is de bacon? En: kan je hiermee stoppen? Dus het was vrij duidelijk dat hier geen toekomst in zat.
Toen zijn we gaan kijken: waarom werkt dit niet? En we kwamen erachter dat het te ver bij de mensen vandaan stond en dat de smaak gewoon niet klopte. Met die twee dingen zijn we gaan puzzelen. We moesten iets maken dat meer aansluit bij de eetcultuur.
Nu hebben we de bonen weggelaten en alleen zeewier gebruikt als toevoeging. Ik geloof echt dat zeewier het ingrediënt van de toekomst is. Het is het meest duurzame dat er is. Zoals ik al eerder zei: er is geen enkel gewas dat duurzamer is dan zeewier, juist omdat er geen land of zoet water voor nodig is. Daarnaast heeft het een ontzettend hoge voedingswaarde. In zeewier zitten bizar veel vezels en goede vetten en het kan de smaak een ‘boost’ geven.

Afbeelding 1: de UmaBurger van Mendelt Tillema

De UmaBurger: wat is het verschil met de traditionele hamburger?
Deze UmaBurger bestaat uit Nederlands rundvlees en Europees zeewier. De burger bevat bijna de helft minder toegevoegd zout en meer calcium, kalium en magnesium.
Mendelt: Met deze burger heeft meer smaak en sappigheid terwijl er bijna de helft minder zout en vet gebruikt wordt. Zo lever je een bijdrage aan een beter voedingspatroon. Zeewier is een van dé ingrediënten van de voeding van morgen.

De UmaBurger wordt geserveerd bij Camping De Wâldsang in Bakkeveen en is te koop bij de Slagerij van Eik.

Volgende keer deel 4: Filmhuis Bakkeveen.

Meer informatie? Klik hier.

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.

Bloeizone Bakkeveen deel 2: De weg naar kleur

2021-01-14T14:50:00Z

In deze serie onderzoek ik hoe Bakkeveen de weg vrijmaakt om de eerste Bloeizone van Friesland te worden. De Bloeizone Fryslân beweging inspireert inwoners van dorpen en steden in Friesland om samen te werken aan geluk en gezondheid. Dit keer deel 2 van de serie.

“Wat helpt is een dwars kind, het verandert, het begint”
- Anne Vegter (Dichter des Vaderlands, uit: De middelen)

Bereikbaar Groen
Eén van de steunpilaren van Bloeizone Fryslân is Bereikbaar Groen. Je zou zeggen, dat is volop aanwezig in Bakkeveen door alle bomen, weilanden en natuurgebieden. Maar ook de kwaliteit van groen telt, juist in de buurten in Bakkeveen. Op initiatief van een groep inwoners komt er nu steeds meer kleur.

Stokrozen
Een initiatief binnen Bakkeveen is het laten groeien van stokrozen. Zo zijn er een handvol huizen langs de vaart waar in de zomer stokrozen tegen de huizen aan bloeiden. Ze geven Bakkeveen een vriendelijk aanzicht; je bent welkom hier, het is hier gezellig! Ze doorbreken daarmee het monotone van een huis en zijn een feestje voor het oog (afbeelding 1).

Afbeelding 1: stokrozen tegen een huis

(On)bereikbaar Groen
De gemeente voorziet in het groen in wijken en het onderhoudt daarvan. Dit is het groen dat er is, dat net even beter is dan alleen asfalt en stoeptegels. Aan de andere kant is dit ook groen dat dus niet direct bepaald wordt door de inwoners zelf. Ook dit is aan het veranderen in Bakkeveen.
Vanaf het huis van Annemarie fietsen we naar Iepie. Iepie is al 82 jaar en woont in een seniorenwoning. Sinds kort heeft ze vanaf haar terras een ander uitzicht waar ze erg blij mee is. Dit voorjaar heeft de Doarpstún Bakkefean groep een stuk gemeentegrond opnieuw ingericht. Het verschil zie je hieronder (afbeelding 2 en 3).

Afbeelding 2: April 2016 (Google streetview, 2016)

Afbeelding 3: Augustus 2020

Om te weten te komen hoe deze verandering is ontstaan, praat ik zowel met Iepie van Valen als met Geert Louwes en Annemarie Bongers. Hij is van huis uit hovenier en heeft zo’n 22 jaar lesgegeven in het vmbo. Hoewel hij nu met pensioen is, zet hij zijn hobby’s in volle vaart door. Een betere omgeving om dat te doen dan Bakkeveen is er haast niet. Planten horen daarbij. Vanuit de projectgroep Doarpstûn Bakkeveen voert hij initiatieven uit die kleur geven aan het leven in Bakkeveen. Zij lichten mij in over hoe er kleur is gekomen in Bakkeveen dit jaar.

Geert, kun je meer vertellen over de aanleiding tot dit project?
Geert Louwes: “Leven in een gezonde en kleurrijke omgeving: de Doarpstûn Bakkefean houdt zich daarmee bezig. Wij zijn daar nu voor het derde jaar bezig. Iepie had al een paar keer geklaagd, dat ze het te hoog vond. Ze kon de straat niet meer zien.”

“Wij hebben dus op een gegeven moment, met inwoners van Bakkeveen rondjes gedaan door het dorp. Zo hebben we allemaal geïnventariseerd. En toen gingen we denken, van wat zou hier nou kunnen veranderen? Waar zouden we het groen kunnen versterken op een andere manier? Daar zijn allemaal ideeën uit gekomen en daar plukken we constant iets uit.”

Iepie, hoe heb jij deze verandering ervaren?
Iepie van Valen: “Ik ben wat een ander mens, ik houd wel wat van dit. Niet iedereen hoor. Maar ik vind het heel mooi. Ik zat hier achter zo’n dik bos. Als ik in de kamer stond, dan moest ik staan, als ik eroverheen wilde zien. En dan zei ik altijd tegen de mensen die hier aan het werk waren, moet je daar even een stukje af halen. En die deden dat dan. Want ik zei: oudere mensen die moeten niet achter de geraniums, maar die willen ook niet achter een bos vol zitten!”

“Ja, en toen ging ik er weer een keer heen en en ik zei: wil je wel even een stukje van het bos af doen? Nee mevrouw, we willen het wel doen, maar dan moet u eerst de gemeente even bellen. Dus toen belde ik Geert, uit het plaatselijk belang, kun je er ook werk van maken? Want nu moet ik naar de gemeente bellen. En toen zei hij: “Ik zal het in de vergadering naar voren brengen”. En toen stond ik hier later, en zeiden ze: “Het gaat er allemaal uit!”.

Geert, hoe verschilt het met wat het eerst was?
Geert Louwes: “Wat hier stond, was ook niks. Je moet bedenken dat wat hier stond: die planten stonden er al bijna vijftig jaar. Deze huizen zijn net zo oud. Nu staan hier 3.000 vaste planten in de grond. Dit hebben we dit voorjaar geplant. We werken samen met de gemeente. En we hebben bedacht om hier met vaste planten te gaan werken. Dat zie je tegenwoordig steeds meer in openbare groen. Het kattenkruid hier tegenover zit vol met hommels.”

Annemarie Bongers: “En een verloren zonnebloem!”

Geert Louwes: “Daar is over na gedacht, dat is het effect!”

Hoe hebben jullie dit voor elkaar gekregen?
Geert Louwes: “We hebben subsidie gekregen van de gemeente. En we hebben hier ook de vlooienmarkt Bakkeveen, die hebben daar wat in gesubsidieerd. Van plaatselijk belang hebben we wat geld gekregen, en van het Iepen Mienskip Fonds. Dus daar hebben we een leuk subsidiepotje. Het onderhoud doen we hier ook zelf, met een groep.”

Annemarie Bongers: “Zo zet je steeds kleine stapjes. Want het was een hele klus om dit aan te leggen, en dit is nog maar een stukje van Bakkeveen.

Is het ook financieel de moeite waard?
Geert Louwes: “Er zit een kostenplaatje aan. Qua aanlegging is dit heel duur. Je moet 8 à 9 planten per vierkante meter zetten. Dan zit je op zo’n euro per vierkante meter. Maar qua onderhoud, ik heb ook met andere hoveniers gesproken die dit ook doen, kan dit wel 25 jaar mee. Dan moet je het goed onderhouden en dan is het qua onderhoud veel goedkoper.”

Afbeelding 4: Iepie van Valen: "Ik zit hier dus op een mooi plekje. Vind je niet?"

Wat is hier de rol van inwoners en de gemeente in het creëren van draagvlak?
Geert Louwes: “Dat initiatief moet vanuit het dorp komen. Van onderop. Van, kijk, dit zouden we nou graag willen. Maar als de gemeente zegt, zo moet het, dan zegt iedereen; nou laat maar zien. En als het vanuit het dorp komt, van zo kan het, dan worden de mensen ook actief.”

“Dat is dit jaar dus mislukt, dat draagvlak uitbreiden is niet gelukt (door de covid-19 pandemie). Wel voor een deel, maar we hadden meer mensen erbij betrokken willen hebben, ook met cursussen (voor tuinieren). Die zouden starten op half mei. Dan gaat het veel meer leven. Dat stond dan weer stil, door corona. Maar we houden goede moed en volgend jaar kijken we wel weer. Dan proberen we het weer opnieuw, dat blijft.

Annemarie Bongers: “Onze bedoeling is dat dit op veel meer plekken in het dorp komt, op saaie stukken. Dan wordt het ook veel leuker om door zo’n dorp te fietsen. Het is zo saai, het openbare gebied hier. Ook voor de vlinders en de bijen. En nu je variatie gaat toepassen wordt het voor iedereen, zowel voor mens als voor dier interessanter.”

Hoe is de relatie tussen Doarpstún Bakkefean en de gemeente?
Geert Louwes: “De communicatie moet ook goed zijn. Ook al ben je afhankelijk van, krijgen we de gemeente mee? Wij hebben ook wel een beetje de vrije hand van de gemeente. Als wij nou iets vinden en dan hoeven we eigenlijk maar te bellen en meestal is het wel goed. Dat scheelt ook.”

Annemarie Bongers: “We hebben inmiddels een goede naam. Ze vertrouwen ons.”

Iepie van Valen: “En ik heb ook een goede naam!”

Geert Louwes: “Je moet ook niet zeggen: dit wil ik. Maar je moet het even brengen, van: hoe zou het anders kunnen? Even een idee geven. Maar we zeiden; langs de vaart willen we wel bloembollen planten. Nou door bloembollen te planten krijg je dus ook meer insecten. Zaai je het in met goudbloemen, dan heb je daar de hele zomer plezier van. Goed, dat kan dan. Dan zet je de frees erin, dat betaalt dan de gemeente. En wij planten de bloembollen erin.

Met welke projecten geven jullie nog meer kleur aan Bakkeveen?
Geert Louwes: “We hebben nu 140.000 bloembollen in de grond. Ze zijn een derde duurder dan normaal, maar het wel de keuze die je maakt. Er is niet een product dat zo veel bestrijdingsmiddel heeft dan bloembollen.”

Annemarie Bongers: “Wij willen het dorp leefbaarder maken, dan moet je ook de goede spullen hebben. Die bloembollen halen we in Noord-Holland bij de biologische bollenboer Huiberts in Sint Maartensburg.”

Geert Louwes: “We hebben ook in al die velden waar we bollen hebben geplant ook allemaal veldbloemen gezaaid. Het komt wel, maar het gaat wel langzaam. Maar ik denk dat het volgend jaar wel gaat. Het kan soms zijn dat er een jaar overheen gaat, dat het zaad bijna niks doet, en dan zomaar ineens wel.”

Annemarie Bongers: Dit voorjaar hebben mensen zelf uit het dorp cosmea plantjes gekweekt (afbeelding 5). En mensen van Doarpstún Bakkeveen zijn dat uit gaan delen. Het is zo leuk, soms zien je in een tuin waar niks staat, 1 cosmea plantje staat.

Geert Louwes: “Maar goed, kijk er moeten hier mensen gewoon even op komen, van dit is leuk, dit willen wij ook wel in onze tuin. Het is eigenlijk het doel van ons dat we meer tegel uit de tuin krijgen, en dan planten erin.”

Afbeelding 5: Cosmea's in de voortuin

“We hebben ook ongeveer 70.000 blauwe druifjes geplant (blauw omdat: Blue Zone Bakkeveen). In het voorjaar bloeiden ze mooi, maar toen kwamen we met de corona, dus mocht niemand iets. En toen hebben we een wandeltocht uitgezet langs al onze blauwe druifjes-velden, hier in Bakkeveen, in de bebouwde kom. Dat was 2,5 kilometer. Ik weet niet hoe veel gebruik daarvan is gemaakt, maar als je dan 2,5 km hebt gewandeld, ben je toch weer actief bezig.”

Annemarie Bongers: “We hebben nu ook twee locaties op het oog, waar dorpsbewoners plantjes kunnen kweken voor het dorp.”

Geert Louwes: “Misschien dat het iets is voor activiteitenbegeleiding voor ouderen!”

Conclusie
Zoals je leest, komen er uit het ene initiatief weer ideeën voor andere initiatieven. Bakkeveen gaat door met structureel meer kleur aanbrengen. Deze weg naar kleur maakt veel creatief los, die bijdraagt aan geluk en gezondheid. Zelf en ook samen kun je meer kleur aan het leven geven. Wie nu door Bakkeveen komt, ziet de stokrozen. Ook al zijn het nu taaie stengels geworden die heen en weer zwaaien in de wind, ze herinneren je aan een zomer vol kleur, en doen je verlangen naar kleurrijke maanden die nog moeten komen.

Volgende keer deel 3: Zeewierburgers.

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.

Bloeizone Bakkeveen deel 1: Ruggengraat van de toekomst

2021-01-14T14:43:00Z

Bakkeveen: de eerste Bloeizone?
Door Hanneke Slob

In deze serie onderzoek ik hoe Bakkeveen de weg vrijmaakt om de eerste Bloeizone van Friesland te worden. De Bloeizone Fryslân beweging inspireert inwoners van dorpen en steden om samen te werken aan geluk en gezondheid. Dit keer deel 1 van de serie.

“Dat ús eagen om ’e romte sykje, om wat west hat net allinnich, mar ek om wat wêze moat.”
- Abe de Vries

Wie richting Bakkeveen fietst, passeert één voor één de bomen die als groene zuilen de weg naar het dorp wijzen. Tussen deze bomen ligt de vaart, die de dorpskern kaarsrecht in twee helften deelt (afbeelding 1). Deze vaart is een historische ruggengraat van Bakkeveen: het herinnert naar de tijd van de export van turf. Maar wat Bakkeveen ooit geweest is, is niet wat het nu is, en ook niet wat het in de toekomst zal zijn. Die ruggengraat van de toekomst in Bakkeveen: die wordt nu gevormd.

Afbeelding 1: de vaart naar Bakkeveen

Midden in het dorp staan twee doeken. Op het ene “Op weg naar Blue Zone Bakkeveen” en op het andere staat “Doarpstún Bakkefean” (zie afbeelding 2).

Afbeelding 2: de doeken in Bakkeveen

Deze doeken staan symbool voor de ruggengraat van de toekomst. De Amerikaanse Blue Zone, een bestaand leefstijlconcept gebaseerd op regio’s waar mensen langer leven, is de inspiratie geweest voor de Bloeizone Fryslân beweging. Het zijn inwoners van Bakkeveen die zich afvragen: “Hoe wil ik leven?” en “Hoe willen wij met elkaar leven?” Het motiverende element van de Bloeizone Fryslân beweging is het besef dat het samen zoeken naar antwoorden hierop kan leiden tot collectieve veranderingen in de manier van leven. Deze doeken maken de vastberadenheid zichtbaar die nodig is om samen initiatieven op te zetten en te durven veranderen.

Afgelopen zomer bezocht ik Annemarie Bongers in Bakkeveen. Zij is één van de actieve leden van deze beweging in Bakkeveen. Samen fietsten we door Bakkeveen langs initiatieven die in ontwikkeling zijn. Volgende keer deel 2: de weg naar kleur.

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.

Gezonde Mobiliteit - Harma (82): “Mijn wereld is groter geworden en ik geniet!”

2020-09-24T07:35:00Z

Gezonde Mobiliteit is één van de zeven pijlers van het Bloeizone Fryslân project dat in september van start gaat. Deze week vertelt Harma (82) wat gezonde mobiliteit voor haar betekent en wat het voor Friesland kan betekenen. Haar keuze voor de zitdriewieler wordt geplaatst naast het stigma dat nog op driewielfietsen rust en het grote aantal fietsongevallen onder oudere volwassenen.

Harma van Dijk-van der Mei
Harma (82) woont in Haulerwijk. Ze houdt van de natuur en leeft met de auto-immuunziekte reumatoïde artritis. Sinds kort heeft ze een zitdriewieler met elektrische trapondersteuning en bloeit nu nog meer op.

Op welke manier is jouw mobiliteit veranderd?
“Ik heb dus al heel gauw een fiets met lage instap gekregen. Zo kon ik met de voeten op de grond, aangepast naar mijn lichaam. Dat beviel mij heel goed. Die heb ik een jaar of zes gebruikt en ja dat afstappen ging toch moeilijker. Ik vertrouwde me er niet meer op. En dat was geen elektrische fiets, dus ik kon haast niet meer trappen. Dus toen is er een loopfiets gekomen. Die loopfiets is ideaal! Ik heb een tasje voor aan het stuur hangen. Ik kan even naar het dorp toe, ik kan even naar het bos gaan, dus ik ben zelfredzaam.”

“En nu heb ik sinds kort een andere fiets aangeschaft: een Easy Rider. Dat is een zitdriewielfiets. Nu kan ik zelfs met de fiets die boodschappen doen die ik anders met de auto zou doen, want er zit ook een elektrische motor aan. Dus ik heb meer mogelijkheden. De afstand die ik nu kan maken is groter.”

Hoe bevalt je zitdriewielfiets?
“Mijn wereld is groter geworden en ik geniet want het is nu ook zomer! Ik geniet heel erg van de natuur, en ik zeg ‘pluk de dag’! De wereld gaat voor mij open! Ik kom op plekken waar ik dus in een paar jaar niet geweest ben. Ik ben in het begin naar het Fochteloërveld gefietst. De heide bloeide, en mooie blauwe klokjes bloeiden, en ik heb genoten. Mijn familie fietste achter mij aan, die hielden mij in de gaten en die hielpen mij: “Daar kun je door, daar kun je langs!”

“Na een weekje was ik er helemaal aan gewend. Ik voelde me veilig en goed. Ik weet nu precies hoe ik de bochten moet nemen en ik weet precies hoeveel ruimte ik mensen moet geven. Je stapt niet van de ene op de andere dag op de fiets van “wat prettig”. Alles moet leren en oefening baart kunst. En ik kan hier heerlijk fietsen, want de fietspaden hier in Nederland zijn geweldig: allemaal fietspad!”

Hoe draagt de fiets bij aan je geluk?
“Ik houd dus van de natuur, ik hou van bloemetjes, boompjes, van mooie bomen en ik houd van genieten. Dus mijn blik gaat dan toch even weer verder, dat ik niet alleen het huishouden en de tuin wil doen. Ik wil verder, ik wil meer. En dat kan ik nu.”

“Een belangrijke waarde in mijn leven is dat ik niet afhankelijk ben van andere mensen. Ik heb wel mensen nodig die mij helpen, maar de gewone dingen kan ik nog zelf doen. En dat vind ik heel belangrijk, want ik kan zelf nog naar de bibliotheek, ik kan zelf nog naar het bos, ik kan zelf nog mijn financiën regelen, en noem maar op. Autonomie vind ik heel belangrijk. Ik ben in staat om mijn eigen leven te leiden want dan pas ik me daar een beetje naar aan.”

Over Gezonde Mobiliteit
Voor lange tijd werd gezondheid vooral gezien als ”een toestand van compleet welbevinden (lichamelijk, psychisch en sociaal) en niet alleen de afwezigheid van ziekte” (WHO, 2006). Streven naar deze vorm van gezondheid is erg lastig omdat het leven uitdagingen met zich meebrengt die een toestand van compleet welbevinden altijd zullen belemmeren.

In 2009 kwam Machteld Huber met het begrip ‘positieve gezondheid’. Hierbij wordt gezondheid gezien als “het vermogen je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.” (Institute for Positive Health, z.d.). Hier gaat gezondheid dus juist om veerkracht en om de mogelijkheid eraan te werken, in welke positie je je ook bevindt. Daardoor is positieve gezondheid ook een positieve manier van denken: je richt je op de mogelijkheden die je hebt als individu in plaats van op je beperkingen. Deze nieuwe manier van denken over gezondheid ligt aan de basis van Bloeizone Fryslân.

Vraag jezelf eens af: “Wat heb ik nodig om actief deel te nemen aan de maatschappij?” Voor sport, natuur, studie, plezier, werk of sociaal contact verplaats je je dan waarschijnlijk op een of andere manier. Mobiliteit is essentieel voor gezondheid. Door op systeemniveau en door middel van initiatieven meer mogelijkheden voor mobiliteit te creëren en te stimuleren, zal het in Friesland makkelijker worden om gezond en gelukkig te zijn. Daarom is Gezonde Mobiliteit één van de 7 steunpilaren van Bloeizone Fryslân.

Hoe reageren anderen op je?
“Mensen waar ik mee omga, die hebben allemaal nog een gewone fiets met een motor eraan, een e-bike. In eerste instantie zeggen ze: “Oeh heden, Harma nou!” Maar nu zeggen ze: “Je hebt groot gelijk, dat is geweldig!”. Kijk, mensen zijn het niet gewend misschien. Het is hier in het dorp nog niet zo in om zo te fietsen, dus je bent klein beetje een bezienswaardigheid. Ik ben met mijn vriend Joost aan het fietsen geweest. Ik fietste voor en Joost fietste achter. Joost heeft ook een e-bike, maar een gewone en hij had een helm op. En toen zei Joost: “Ik vind jou hartstikke stoer dat jij hier wel mee fietst.” Want ja, je valt natuurlijk op met een driewieler. En ik denk, het is een stoere fiets, dus dat geeft mij gewoon een kick. Ik schaam me er niet voor. Ik vind het geweldig dat ik nu zo kan fietsen. Straks in de bramentijd kan ik zelf heen bramen te plukken. Ik voel mij heerlijk, ik ga zo even rondjes doen van 10-15 kilometer!”

“Je wilt niet opvallen, je wilt bij de ‘gewone’ mensen horen. Bij de ‘gezonde’ mensen die alles nog kunnen. Iedereen wil graag gewoon zijn. Ik had het vroeger ook wel een klein beetje. Ik dacht: maar dat wil ik nog niet! Maar als je ouder bent, moet je inleveren en dan moet je soms stapjes terugdoen. Zo werkt dat. Iedereen kan daar wel moeite mee hebben. Ik ben er overheen, het interesseert me helemaal niets meer. En het staat helemaal niet gek. Mensen gaan je onderweg groeten, en zeggen: “Zo kan het ook!”

Hoe kunnen meer mensen een zitdriewieler gaan zien als een verrijking van hun leven?
“Om dat taboe te doorbreken, dat is dus: je kijkt naar driewielers als mensen die een geestelijke of lichamelijke beperking hebben. Dat was het idee van vroeger van een driewieler en die associatie is er. Maar iedereen die erop fietst, kan alleen maar denken: “Mooie fiets!” Tegenwoordig wil iedereen blijven fietsen. En er wordt zo op gehamerd: oudere mensen, blijf in beweging! Ga naar buiten, verruim je blik. Tegenwoordig zijn de mogelijkheden groter, en dus ook de mogelijkheden van wat een driewielfiets voor de mensen kan betekenen.”

“Nu ik deze stap heb gezet, nu zeg ik: ja! Zo is het met alles. Zo ook de rollator: als je niet meer zo goed kan lopen, dan is een rollator ideaal! Je kan er even op gaan zitten, je kan even uitrusten. Dat zijn alle hulpmiddelen: het is even een stap om hem te nemen, maar als je hem hebt, dan zeg je: het is ideaal. Zo is het ook met een driewielfiets. Je valt niet om, je blijft stevig staan op de weg. Je kan daarom nog wel een ongeluk krijgen, iemand kan nog steeds wel tegen je opbotsen.”

Fietsongevallen
Figuur 1 toont het aantal spoedeisende hulpbezoeken als gevolg van een fietsongeval, naar leeftijd en geslacht (in Nederland in 2018). Opvallend is het relatief hogere percentage fietsongevallen bij jongeren en oudere volwassenen. Op hogere leeftijd krijgen vrouwen vaker dan mannen te maken met een fietsongeval (figuur 1).

Figuur 1. SEH-bezoeken naar aanleiding van een fietsongeval, naar leeftijd en geslacht (VeiligheidNL, 2018).

In 2018 waren er 123.000 verkeersongevallen die hebben geleid tot een bezoek aan de spoedeisende hulp. 78.000 fietsers bezochten de spoedeisende hulp in verband met letsel. 47.700 mensen (39% van alle verkeersongevallen) belandden er als gevolg van een eenzijdig fietsongeval. Dat was dus bijvoorbeeld door tegen een stoeprand of paaltje aan te rijden of door de balans te verliezen.

Spoedeisende hulpbezoeken als gevolg van fietsongevallen met een elektrische fiets kwamen vooral (83%) voor bij fietsers vanaf 55 jaar. Ook waren fietsongevallen op elektrische fietsen weer significant vaker eenzijdige fietsongevallen. Het totaal aan ziekenhuiskosten door fietsongevallen was 440 miljoen euro in 2018 (VeiligheidNL, 2019).

Hoe zie je de toekomst van gezonde mobiliteit bij ouderen?
“De toekomst: dat je zelf nog in beweging blijft, en zelfredzaam bent. Je mogelijkheden veranderen ook als je geestelijk achteruitgaat, dus zolang je geestelijk nog goed bij de tijd bent, dan zijn er heel veel mogelijkheden voor zelfredzaamheid. Je doet iedere keer stapjes: dan ben je hieraan toe, dan ben je daaraan toe. Zelf weet je niet altijd wanneer dat is, daar moet je attent op gemaakt worden. Mijn familie heeft me daarop attent gemaakt. Maar je moet het nooit zo ver laten komen dat je valt.”

“Je kan natuurlijk ook zeggen: ik doe een autootje, zo’n veertig kilometer autootje. Maar het nadeel is, dan ben je niet zelf in beweging. Dan gebruik je je spieren niet, dus dat is weer minder voor je fysieke gezondheid. Nu blijf je dus gezond met je benen en je armen, alles beweegt. Ik zou zeggen: koop zo’n fiets! Maar het is natuurlijk wel een grote uitgave, niet iedereen heeft dat ervoor over. Als jij dit belangrijk vindt, van: ‘ik ben nog lekker buiten in de frisse lucht, ik kan nog overal van genieten overal, ik ben zelfredzaam,’ dan zou ik zeggen: geen nieuwe dingen, maar koop een fiets! Ik heb tegen mijn vriend gezegd: ‘Jij moet ook maar zo’n een kopen.”

Ben je tot bloei gekomen?
Ik bloeide al, maar nu bloei ik nog meer! Mijn wereld is veranderd, mijn wereld is groter geworden. Ik voel me ‘happier’!”

Hoe nu verder?
Willen we gezamenlijk werken aan Gezonde Mobiliteit in Friesland, dan kan het verhaal van Harma als inspiratie dienen voor een andere realiteit. Harma zei over haar fiets:

“Iedereen die erop fietst, kan alleen maar denken: mooie fiets!”

Ik heb er zelf een proefritje mee gemaakt: ik raad het iedereen aan. Daarna vraag je je af waarom je nog langer op twee wielen zo hoog boven de grond fietst. De fiets geeft een gevoel van vrijheid en comfort. Daarnaast geeft het stuur veel zekerheid en zorgt de kleine draaicirkel dat je zelfs op een smal fietspad een rechtsomkeert kunt maken. Ik hoop dat we nog véél meer van deze mooie fietsen gaan zien in Friesland!

Een leven lang doorfietsen? Doe de keuzehulp op https://doortrappen.tjojs.nl/ en kom erachter welke fiets nu bij je past!

Artikel geschreven door: Hanneke Slob
Hanneke (20) studeert aan de Campus Fryslân in Leeuwarden. Daar richt ze zich op het vinden van lokale oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. Met de toekomst als hobby zoekt ze graag naar verhalen die het ‘nu’ kunnen inspireren.

Geraadpleegde bronnen

Institute for Positive Health. (z.d.). Positieve gezondheid – een persoonlijke benadering. Geraadpleegd van https://iph.nl/positieve-gezondheid/
(2019). Verkeersongevallen 2018: SEH-bezoeken. Geraadpleegd van https://www.veiligheid.nl/verkeer/feiten-cijfers/rapport-verkeersongevallen-2018
(2006). Constitution of the World Health Organization – Basic Documents, Forty-fifth edition, Supplement, October 2006. Geraadpleegd van https://www.who.int/governance/eb/who_constitution_en.pdf

Bloeizones

2020-09-10T10:54:00Z

Bloeizone Fryslân is een beweging naast het formele zorgsysteem. Het betrekt zoveel mogelijk initiatieven die invloed hebben op de leefomgeving. Samen zorgen we als Friese samenleving dat zoveel mogelijk mensen zo lang en gelukkig mogelijk in autonomie in eigen omgeving kunnen blijven leven. Bloeizone Fryslân legt de focus niet op het individu maar op initiatieven die bijdragen aan een omgeving die het voor een individu makkelijker maken om gezond te leven. Bloeizone Fryslân initiatieven hebben betrekking op een combinatie van de volgende elementen:

Actief Burgerschap
Samen met andere bewoners zorgen dat dorp leefbaar blijft, en mensen erbij horen

Bereikbaar Groen
De aanwezigheid van bomen, planten en ander groen zodra je de deur uit stapt
Dus stoeptegel eruit en groen erin! Elkaar ontmoeten in de dorpstuinen. Eetbare routes door het dorp. Er kan eigenlijk altijd nog wel wat groen bij

Actief Ontspannen
Elke dag even in beweging en een paar keer per week de hartslag omhoog. En dat kan meer zijn dan alleen sport: wandelen, dammen (fit brein), werken in de tuin...

Gezonde Mobiliteit
Mobiliteit draait om grip op je leven, of je zelf makkelijk kan komen en gaan waar je wilt. Dus dat gaat ook over vragen als: Wat zijn veilige routes voor ouderen? Hoe blijf je veilig fietsen? Wat als mensen zelf niet meer veilig kunnen rijden? Kan je als dorp iets organiseren wanneer het openbaar vervoer te wensen overlaat?

Gezond Wonen
Wat is er nodig om zo lang mogelijk in je eigen dorp te kunnen wonen? Kan je nog dertig jaar vooruit in je woning of zijn er op een gegeven moment aanpassingen nodig? Is er eventueel technologie die je zou kunnen ondersteunen? In sommige dorpen ontstaan hofjes, waar mensen een beetje op elkaar letten. En er zijn ook steeds vaker meergeneratie-woningen.

Gezonde Voeding
Er is meer voor nodig om mensen gezond te laten eten dan uitleggen wat gezond is en wat niet. Voor een belangrijk deel zijn de cultuur en de omgeving van invloed op de leefstijlkeuzes die mensen maken. De ervaring leert dat de omgeving in belangrijke mate bepalend is voor eetgedrag, zeker wanneer gezondere keuzes vanzelfsprekender en makkelijker gemaakt kunnen worden. Hier spelen voedselproducenten, winkels en cateraars een niet te onderschatten rol.

Gezonde financiën

Geldproblemen zijn erg slecht voor de gezondheid. Veel problemen ontstaan omdat mensen het te laat doorhebben en het overzicht kwijt zijn en vaak zijn er onderliggende problemen. Hoe ga je het gesprek aan en hoe organiseer je hulp?

Ondersteuning

Friezen waarderen de leefbaarheid van hun omgeving hoog. Toch kunnen er nog dingen verbeteren. Gedeputeerde Hoogland: “Minsken yn in ‘Bloeisône’ binne lokkiger en wurde op in sûne manier folle âlder. Net as resultaat fan in bewuste strategy, mar earder as in ‘skitterjend (ûn)gelok’. Dêr kinne wy fan leare. Wy fine it wichtich om partijen byinoar te bringen en te stypjen om sa de leefberens foar alle Friezen te fergrutsjen.”

Healthy Ageing Netwerk Noord Nederland (HANNN) heeft de opdracht gekregen om in Fryslân samen met vele anderen het aantal Bloeizones te laten groeien. Deze ‘Bloeizones’ moeten passen bij de eigen identiteit van de provincie. De ontwikkelingen gebeuren in nauwe samenwerking met inwonersinitiatieven, kennisinstellingen, het bedrijfsleven en de overheid. Het ontwikkelplan ‘Bloeizone Fryslân’ richt zich vooral op ondersteuning van lokale initiatieven. Ondersteuning in de vorm van het organiseren van leer- en inspiratiemomenten, helpen bij het zoeken naar financiële middelen en het opzetten van een lobby. Een andere pijler richt zich op brede provinciale ontwikkelingen en de mogelijkheid beleid, projecten en initiatieven aan elkaar te koppelen.

Lees hier hoe Bloeizone Fryslân is ontstaan.