Ken je dat? Je buik voelt gespannen, alsof er van alles in de knel zit. Je voelt je opgeblazen en ongemakkelijk, zonder dat je kilo’s bent aangekomen. Maar die broek... die móet los! Voor veel vrouwen – en ook voor mannen – is dit (helaas) een bekend ongemak. Maar wat gebeurt er eigenlijk in je buik?
Waarom vrouwen vaker een opgeblazen buik hebben
Vrouwen hebben vaker een opgeblazen gevoel dan mannen, en dat heeft een paar biologische redenen. Ten eerste: het microbioom, de triljoenen bacteriën in je darmen, verschilt tussen mannen en vrouwen. Wetenschappers noemen dit verschil het microgenderdome. Hormonale schommelingen tijdens de menstruatie of menopauze versterken dit effect. Ook aandoeningen zoals het prikkelbare darm syndroom (PDS) komen vaker voor bij vrouwen. Bovendien is de dikke darm bij vrouwen iets langer, waardoor ontlasting en gas zich anders bewegen.
Een ballon in je buik
Een opgeblazen buik ontstaat vaak door gasvorming of verstoring van de spijsvertering. Het voelt vol en gespannen en kan gepaard gaan met winderigheid, oprispingen of rommelende darmen. Dit gevoel wordt meestal erger in de loop van de dag of na het eten, maar kan ook optreden zonder dat je darmen echt vol zijn.
Wat kan de oorzaak zijn en wat kun je doen?
1. Verstopping
Ontlasting die te lang in de dikke darm blijft, kan extra gas veroorzaken en je buik laten opzetten. Eén op de drie Nederlanders heeft hier weleens last van. Dit herken je aan een moeizame stoelgang, harde ontlasting of een opgeblazen gevoel, soms met winderigheid en oprispingen.
Tips om je stoelgang te verbeteren:
- eet voldoende vezels: 30–40 gram per dag
Wist je dat bijna driekwart van de Nederlanders te weinig vezels eet? De meeste mensen komen niet verder dan 15 tot 23 gram. Benieuwd hoe jij scoort? Check de Eetmeter van het Voedingscentrum. - drink minimaal 1,5 liter per dag
- beweeg dagelijks minstens 30 minuten
- ga bij aandrang direct naar het toilet en zorg voor een goede houding (een bolle rug en knieën iets omhoog, eventueel met een krukje)
- eet gasvormende producten (ui, peulvruchten en kool) in kleine porties
2. Gasvorming door voeding
Gas ontstaat niet altijd van wat je net gegeten hebt, maar kan ook van maaltijden van de dag ervoor komen. Resten van voeding komen in de dikke darm en worden daar verteerd door je microbioom, met extra gas als resultaat. Vooral ui, peulvruchten en kool staan bekend om hun winderigheid. Ook tarwe kan een boosdoener zijn. Vaak eten we het zonder erbij na te denken: in pasta, brood, wraps, bami, crackers, couscous en muesli’s. Die tarwerijke producten bevatten moeilijk verteerbare koolhydraten, zoals fructanen. Wil je het wat rustiger voor je buik maken? Probeer eens alternatieven zoals volkoren of bruin speltbrood, volkoren speltcrackers, havermout, boekweit of zilverliesrijst.
3. Lucht inslikken (aerofagie)
We slikken allemaal lucht in bij eten, drinken of praten. Sommige mensen doen dit meer dan anderen. Te veel lucht in de maag en darmen kan een opgeblazen buik veroorzaken. Vaak is snel eten of veel praten tijdens de maaltijd de oorzaak. Maar ook roken, veel op kauwgom kauwen en het gebruik van veel koolzuurhoudende geven extra lucht in de darmen. De oplossing is vaak eenvoudig: eet langzaam, kauw goed en beperk koolzuurhoudende dranken, kauwgom en roken.
Hulp bij een opgeblazen buik
Als je merkt dat je eetpatroon een rol speelt bij je klachten, kan een diëtist meedenken. Die kijkt samen met jou naar de hoeveelheid vezels en specifieke voedingsmiddelen in je dagelijkse voeding en de effecten daarvan op je buik. Kleine aanpassingen in je voedingspatroon kunnen al een groot verschil maken.
Wanneer naar de huisarts
Ga altijd naar je huisarts bij:
- plotselinge, hevige of toenemende buikpijn
- onverklaard gewichtsverlies
- bloed bij de ontlasting
- aanhoudende diarree of obstipatie
- nachtelijke klachten
- familiegeschiedenis van darmziekten
Een opgeblazen buik is vervelend, maar meestal onschuldig. Met slimme keuzes in voeding, voldoende beweging en een goede stoelgang kun je je buik rustiger maken en weer comfortabel voelen. Wil je daar een beetje hulp bij? In onze app vind je de uitdaging ‘Goed en gezond eten’, boordevol tips en ideeën om een keer andere keuzes te maken in je voedingspatroon. Zo kan je buik zich eindelijk weer ontspannen!