Deel deze blog

Lessen uit de topsport: hoe ga je om met tegenslag?

Foto ANP

Een slepende blessure, een tegenvaller op het werk of een doel dat maar niet wil lukken. Tegenslag hoort erbij, maar leuk is het nooit. Topsporters weten daar alles van: presteren onder druk betekent óók leren verliezen of stilvallen. Hoe blijf je overeind als het tegenzit? En wat kun je daar in het dagelijks leven mee? We vroegen het aan sportpsycholoog Jutta Hulshof en shorttracker Melle van ’t Wout.

Wat zegt de sportpsycholoog?

Een tegenslag kan er flink in hakken. Boosheid, verdriet of pure frustratie zijn volkomen logische reacties. Volgens sportpsycholoog Jutta Hulshof bestaat er geen vaste succesformule voor verwerking:

“Iedereen reageert anders en dat mag. Er is niet één aanpak die voor iedereen werkt. Wel weten we vanuit de psychologie dat een aantal dingen veel mensen helpt.”

1. Druk je gevoelens niet weg

De eerste stap is vaak het lastigst: durf te voelen wat je voelt.

“Mensen willen nare gevoelens vaak liever niet voelen,” zegt Jutta. “Ze stoppen die gevoelens weg. Maar meestal helpt dat niet. De emoties komen later toch weer terug.”

Praat erover met iemand die je vertrouwt. Schrijf je liever van je af? Dat kan ook. Geef je emoties de ruimte. Pas daarna ontstaat er rust om weer verder te kijken.

2. Accepteer waar je geen invloed op hebt

Daarna komt acceptatie. Soms werk je ergens heel hard voor, maar lukt het toch niet. Of je raakt geblesseerd. Dat kan oneerlijk voelen. Toch helpt het om de situatie te accepteren zoals die is:

“Als je niet accepteert wat er is gebeurd, blijf je vechten tegen iets wat je niet kunt veranderen,” legt Jutta uit. Pas wanneer je erkent dat het nu eenmaal zo is, kun je je energie richten op de volgende stap.

3. Oefen met veerkracht

Veerkracht betekent dat je kunt omgaan met moeilijke momenten. Het is geen talent waarmee je wordt geboren; je kunt het trainen.

Kijk naar wat je wél kunt doen. Wees ook niet te streng voor jezelf. Je kunt nare gedachten niet zomaar uitzetten. Maar je kunt wel bepalen hoeveel aandacht je eraan geeft. Veerkracht betekent niet dat je nooit twijfelt. Het betekent dat je telkens weer zoekt naar een manier om verder te gaan.

De praktijk: shorttracker Melle van ’t Wout

Ook topsporters ontkomen niet aan twijfel, blessureleed en maanden waarin vooruitgang ver te zoeken is. Melle van ’t Wout weet hoe zwaar het is als je lichaam ineens aan de noodrem trekt.

“Als topsporter kijk je altijd vooruit,” zegt Melle. “Je traint hard, stelt doelen en bouwt elke dag aan resultaat. Maar wat als je lichaam je ineens tegenhoudt en je niet meer kunt doen wat je het liefste doet?”

Na een knieblessure volgde een slopende periode van bijna twee jaar waarin hij niet voluit kon trainen. Uiteindelijk bleek een stukje verkalking in zijn quadricepspees de boosdoener, wat operatief verwijderd moest worden.

“Dat was voor mij een van de moeilijkste periodes uit mijn sportcarrière. Schaatsen is niet alleen mijn werk, maar ook iets waar ik heel veel plezier uit haal. Als je dat lange tijd niet op de manier kunt doen die je gewend bent, heeft dat niet alleen lichamelijk, maar ook mentaal impact.”

Focus op wat wél kan

“Het moeilijkste vond ik niet eens dat anderen doortrainden terwijl ik toekeek. Het ging erom dat ik zelf niet kon doen waar ik zielsveel van hou. Wat het zo moeilijk maakte, was dat herstel niet altijd een rechte lijn omhoog is. Je kunt een goede dag hebben en vervolgens toch weer tegen dingen aanlopen. Je weet niet precies wanneer je terug bent en of je uiteindelijk weer op je oude niveau kunt komen.”

“Wat mij erdoorheen hielp, was het loslaten van dat verre einddoel. In het begin wil je zo snel mogelijk weer wedstrijden rijden. Uiteindelijk leerde ik me te richten op het kleine: soms is dat een goede training, soms een kleine stap in je herstel en soms gewoon accepteren dat het die dag even minder gaat.”

Vertrouwen op het proces

“Je hoeft niet elke dag progressie te zien om uiteindelijk wel vooruit te gaan. Je moet leren vertrouwen op het proces, juist op de momenten dat resultaat uitblijft. Je hebt niet alles in de hand, maar wel hoe je met de situatie omgaat. Uiteindelijk vond ik mijn weg terug naar het hoogste niveau. Die moeilijke periode was niet leuk, maar het maakt het succes achteraf extra waardevol omdat je weet hoeveel geduld en werk erin zit.”

“Uiteindelijk heb ik mijn weg teruggevonden en heb ik op de Olympische Spelen een zilveren medaille op de 500 meter gewonnen en goud met de relay. Dat maakt de weg ernaartoe extra bijzonder. Niet omdat die moeilijke periode achteraf ineens leuk was, maar omdat ik weet hoeveel werk en geduld erin hebben gezeten om daar weer te staan.”

3 tips voor als het tegenzit

Zit je zelf in een dip of heb je een tegenvaller? Deze drie stappen helpen je verder:

  • Blijf bij vandaag: kijk niet naar de hele berg werk die nog voor je ligt. Vraag jezelf af: wat kan ik vandaag doen?
  • Stop met vergelijken: iedereen herstelt of leert in zijn eigen tempo. Vergelijken met collega's of concurrenten kost energie die je nu zelf nodig hebt.
  • Wees geduldig: een slechte dag betekent niet dat je terug bij af bent. Neem de tijd. Rustig en regelmatig vooruitgaan brengt je het verst.

En als laatste extra tip: niet te snel willen, slow and steady wins the race!

Meer lessen uit de topsport:

Ademhalen voor betere sportprestaties
Alcohol en sport
Waarom is focussen zo moeilijk? 

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Topsport NOORD. Foto is gemaakt door het ANP

Dit artikel is gepubliceerd op 4 november 2026.

Deel deze blog